รูปนี้คือช้างแคระบอร์เนียว (Pygmy bornean elephant - 𝘌𝘭𝘦𝘱𝘩𝘢𝘴 𝘮𝘢𝘹𝘪𝘮𝘶𝘴) ช้างเอเชียขนาดเล็กที่มีชีวิตอยู่ในเขตตอนเหนือของเกาะบอร์เนียว ซึ่งเป็นประชากรเกาะขนาดเล็กของช้างเอเชียที่เดิมตัวใหญ่ในเขตพื้นที่กว้างของเอเชียแผ่นดินใหญ่ เป็นภาวะที่เรียกว่า "Insular dwarfism" แต่ว่า ประเทศไทยเราก็มีเรื่องเล่าของช้างแคระด้วยเช่นกัน นั่นก็คือ ช้างแคระสงขลาหรือช้างแกลบ
• ช้างแคระสงขลาคืออะไร ? เป็นช้างเอเชียขนาดเล็ก ที่มีขนาดตัวที่เตี้ยและก็คือตัวเล็กกว่าช้างอินเดียที่เป็นช้างไทยโดยทั่วไป จึงถูกเรียกในหลายๆชื่อว่า "ช้างแคระ" "ช้างค่อม" หรือ "ช้างแกลบ" นั่นเอง เป็นช้างที่เคยพบอยู่ในพื้นที่ภาคใต้ของไทย บริเวณตอนเหนือของทะเลสาบสงขลา และตามพื้นที่ป่าพรุโดยรอบใกล้เคียง
• น่าแปลกที่ช้างแคระของไทยนั้นไม่เคยถึงมือของนักชีววิทยาหรือนักสัตววิทยาแบบจริงจังได้สักคน กลายเป็นรูปแบบคำบอกเล่าและคำกล่าวถึงเป็นตำนานเท่านั้น ทำให้มีเพียงคำบอกเล่าจากนายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล เท่านั้น ผู้ที่เคยลงมาสำรวจบริเวณทางตอนเหนือของทะเลสาบสงขลา และได้พบช้างแคระที่คลองนางเรียบ จากบันทึกท่านได้กล่าวถึงช้างที่พบไว้ว่า...
"เป็นช้างค่อนข้างเล็กไปสักหน่อยแต่ยังโตกว่าควายบ้านมากไม่ใช่เล็กอย่างควายบ้าน หรือเล็กกว่าควายบ้านอย่างที่ใครๆ"
• ในอดีตนั้นช้างแคระไม่เป็นที่ใส่ใจของผู้คนที่จะคล้องมาเลี้ยงใช้งาน เพราะด้วยมีพละกําลังน้อยกว่าช้างทั่วไปอีกทั้งดุร้ายและฝึกให้เชื่อฟังคําสั่งได้ยาก และที่สําคัญคือเลี้ยงยาก ตายง่าย คงด้วยแหล่งอาหารและพฤติกรรมแตกต่างจากช้างภูมิภาคอื่นๆ ที่ควาญข้างคุ้นเคย ช้างแคระจึงถูกละเลยไม่ใส่ใจในคุณค่านั่นเอง เลยกลายเป็นเรื่องเล่าและตำนานแทน
• แต่ถึงกระนั้น นักวิชาการและนักสัตววิทยาหลายท่านก็พยายามศึกษาหลักฐานทั้งตัวอย่างฟันกรามช้าง งาช้าง และกระดูกช้างบริเวณในละแวกใกล้กับทะเลสาบสงขลาเพื่อศึกษาอย่างละเอียดและยืนยันการมีตัวตนอยู่ของช้างแคระในประเทศไทย
PIC CR. ABC NEWS
Reference
ช้างแคระ โดย หอสมุดคุณหญิงหลง อรรถกระวีสุนทร
https://clib.psu.ac.th/southerninfo/content/1/196b38af
งา-กระดูก หลักฐานการมีอยู่ของช้างแคระ
https://www.facebook.com/ThaiPBS/videos/611978434021898/?mibextid=rS40aB7S9Ucbxw6v
ตำนานช้างแคระที่สงขลาตัวเท่าหมูญาติช้างบอร์เนียว
https://www.igreenstory.co/borneo-elephant/